Chapter 27 — Yuddha Kanda, Sarga 27

Valmiki Ramayana — Yuddha Kanda

Verse 27.10

यो गङ्गामनुपर्येति त्रासयन्गजयूथपान्। हस्तिनां वानराणां च पूर्ववैरमनुस्मरन्॥ एष यूथपतिर्नेता गर्जनिगरिगुहाशयः। गजान्रोधयते वन्यानारुजंश्च महीरुहान्॥ हरीणां वाहिनीमुख्यो नदीं हैमवतीमनु। उशीरबीजमाश्रित्य मन्दरं पर्वतोत्तमम्॥ रमते वानरश्रेष्ठो दिवि शक्र इव स्वयम्। एनं शतसहस्राणां सहस्रमभिवर्तते।२८।। वीर्यविक्रमदृप्तानां नर्दतां बाहुशालिनाम्। स एष नेता चैतेषां वानराणां महात्मनाम्।२९।। स एष दुर्धरो राजन्प्रमाथी नाम यूथपः। वातेनेवोद्धतं मेघं यमेनमनुपश्यसि॥ अनीकमपि संरब्धं वानराणां तरस्विनाम्। उद्भूतमरुणाभासं पवनेन समन्ततः॥ विवर्तमानं बहुशो य तद्बहुलं रजः।

yo gaṅgāmanuparyeti trāsayangajayūthapān| hastināṃ vānarāṇāṃ ca pūrvavairamanusmaran|| eṣa yūthapatirnetā garjanigariguhāśayaḥ| gajānrodhayate vanyānārujaṃśca mahīruhān|| harīṇāṃ vāhinīmukhyo nadīṃ haimavatīmanu| uśīrabījamāśritya mandaraṃ parvatottamam|| ramate vānaraśreṣṭho divi śakra iva svayam| enaṃ śatasahasrāṇāṃ sahasramabhivartate|28|| vīryavikramadṛptānāṃ nardatāṃ bāhuśālinām| sa eṣa netā caiteṣāṃ vānarāṇāṃ mahātmanām|29|| sa eṣa durdharo rājanpramāthī nāma yūthapaḥ| vātenevoddhataṃ meghaṃ yamenamanupaśyasi|| anīkamapi saṃrabdhaṃ vānarāṇāṃ tarasvinām| udbhūtamaruṇābhāsaṃ pavanena samantataḥ|| vivartamānaṃ bahuśo ya tadbahulaṃ rajaḥ|

English Meaning

And he that roam about the Gangā, terrifying leaders of elephant-herds, remembering the former hostility of the monkeys and the elephants, is this leader of bands, who, roaring, oppose wild elephants in mountain-caverns and crush trees, and forernost of monkeys, and chief of the monkey-forces like Sakra himself in heaven, sport, resorting to Uciravija pertaining to Mandara, best of mountains, on the golden river.* A thousand lacs of monkeys, elated with vigour and prowess, setting up roars and furnished with (long) arms follow him; and this one is the leader of those high-souled monkeys. And, o king, he whom you see resembling clouds uplifted by the winds, is a leader named Pramāthi. And his fleet-coursing soldiery are fiery, and volumes of red-hued dust are scattered about him profusely on all sides. *Ganga.

M.N. Dutt (1891–94, public domain)