Chapter 38 — Kishkindha Kanda, Sarga 38

Valmiki Ramayana — Kishkindha Kanda

Verse 38.23

ऋक्षाश्च वानराः शूरा गोलाङ्कलाश्च राघव। कान्तारवनदुर्गाणामभिज्ञा घोरदर्शनाः॥ देवगन्धर्वपुत्राश्च वानराः कामरूपिणः। स्वैः स्वैः परिवृताः सैन्यैर्वर्तन्ते पथि राघव॥ शतैः शतसहस्रैश्च वर्तन्ते कोटिभिस्तथा। अयुतैश्चावृता वीर शङ्कुभिश्च परंतप ॥ अर्बुदैरर्बुदशतैर्मध्यैश्चान्त्यैश्च वानराः। समुद्राश्च परार्धाश्च हरयो हरियूथपाः॥ आगमिष्यन्ति ते राजन् महेन्द्रसमविक्रमाः। मेघपर्वतसंकाशा मेरुविन्ध्यकृतालयाः॥

ṛkṣāśca vānarāḥ śūrā golāṅkalāśca rāghava| kāntāravanadurgāṇāmabhijñā ghoradarśanāḥ|| devagandharvaputrāśca vānarāḥ kāmarūpiṇaḥ| svaiḥ svaiḥ parivṛtāḥ sainyairvartante pathi rāghava|| śataiḥ śatasahasraiśca vartante koṭibhistathā| ayutaiścāvṛtā vīra śaṅkubhiśca paraṃtapa || arbudairarbudaśatairmadhyaiścāntyaiśca vānarāḥ| samudrāśca parārdhāśca harayo hariyūthapāḥ|| āgamiṣyanti te rājan mahendrasamavikramāḥ| meghaparvatasaṃkāśā meruvindhyakṛtālayāḥ||

English Meaning

O Rāghava, bears and monkeys, heroic Golangulas—acquainted with woods and forests and strongholds, and of terrible shapes-and monkeys who are the sons of deities, wearing forms at will-stay on the way, O Raghava, surrounded by their own armies. And, O hero, O repressor of foes, monkeys surrounded by hundreds, and hundred thousands, and kotis, and ayutas, and sankus*, and arvudas and hundreds of arvudas, and Madhyas and antyas wait (here) And samudras, and parārdhas of monkeysleaders of herds — inhabiting Meru and Vindhya resembling clouds or hills, and in might resembling the great Indra, are on their way to you, O king. *A Sanku is thousand Arvudas; a Madhya is an Arvuda ten times; an Antya is a Modhya ten times; a Samudra is a Madhya twenty times; and Parārdha, a Samudra thirty times.

M.N. Dutt (1891–94, public domain)