Chapter 73 — Aranya Kanda, Sarga 73

Valmiki Ramayana — Aranya Kanda

Verse 73.2

एष राम शिवः पन्था यत्रैते पुष्पिता द्रुमाः। प्रतीची दिशमाश्रित्य प्रकाशन्ते मनोरमाः॥ जम्बूप्रियालपनसा न्यग्रोधपक्षतिन्दुकाः। अश्वत्थाः कर्णिकारश्च चूताश्चान्ये च पादपाः॥ धन्वना नागवृक्षाश्च तिलका नक्तमालकाः। नीलाशोकाः कदम्बाश्च करवीराश्च पुष्पिताः॥ अग्निमुख्या अशोकाश्च सुरक्ताः पारिभद्रकाः। तानारुह्याथवा भूमौ पातयित्वा च तान् बलात्॥ फलान्यमृतकल्पानि भक्षयित्वा गमिष्यथः।

eṣa rāma śivaḥ panthā yatraite puṣpitā drumāḥ| pratīcī diśamāśritya prakāśante manoramāḥ|| jambūpriyālapanasā nyagrodhapakṣatindukāḥ| aśvatthāḥ karṇikāraśca cūtāścānye ca pādapāḥ|| dhanvanā nāgavṛkṣāśca tilakā naktamālakāḥ| nīlāśokāḥ kadambāśca karavīrāśca puṣpitāḥ|| agnimukhyā aśokāśca suraktāḥ pāribhadrakāḥ| tānāruhyāthavā bhūmau pātayitvā ca tān balāt|| phalānyamṛtakalpāni bhakṣayitvā gamiṣyathaḥ|

English Meaning

This is the way, O Rāma, leading to the mount Rsyamūka, where stand, beautifying the West, the Jambū (a) Priyāla, (b) Panasa, (c) Nyagrodha, (d) Plaksa, (e) Tinduka (1) ASvatha, (g) Karnikāra, (h) Cuta, (i) Naga (j) Tilaka, (k) Naktamālaka, (1) Neelaśokā, (m) Kadamba, (n) Karavīrā, (0) Agnimukhya, (p) Asoka, Raktacandan, (q) Paribhadraka, (r) and many other trees. Ascending those trees or lowering them by force on earth, do you proceed living on those fruits like to ambrosia. [a] A fruit-tree, the rose apple-lat. (Eugenia Jambolana). [b] A tree commonly Piyal-Lat. (Buchanania latifolia). [c] The bread fruit of Taka tree—Lat. (Artocarpus integrifolia). [d] The Indian fig-tree-Lat. (Ficus Indica). [e] Waved leaf fig-tree-Lat. Ficus infectoria). [f] A sort of ebony-Lat. (Diospyros glutinosa). [g] A holy fig-tree-Lat. (ficus religiosa). [h] The name of a tree commonly Kaniyar-Lat. Pterospermum acerifo lium). [I] The mango—Lat. (Mangifera Indica). [i] A small tree-Lat. (Mesua ferrca). [k] A kind of tree commonly Tila. [1] A tree Lat. (Galcdupaarborea, Rox). [m] Blue Asoka-Lat. (Fonesia Asock). [n] A plant commonly Kadamba-Lat. (Nauclea Kadamba). [o] A fragrant plant-Lat. (Oleander or Nerium, Odorum). [p] The marking nut plant-Lat. (Semecarpius anacardium). [q] Red Sandal. [r] The coral tree-Lat. (Erythrina fulgens).

M.N. Dutt (1891–94, public domain)