Chapter 72 — Aranya Kanda, Sarga 72

Valmiki Ramayana — Aranya Kanda

Verse 72.13

कृतार्थो वाकृतार्थो वा तव कृत्यं करिष्यति। स ऋक्षरजसः पुत्रः पम्पामटति शङ्कितः॥ भास्करस्यौरसः पुत्रो वालिना कृतकिल्विषः। संनिधायायुधं क्षिप्रमृष्यमूकालयं कपिम्॥ कुरु राघव सत्येन वयस्यं वनचारिणम्। स हि स्थानानि कात्स्न्येन सर्वाणि कपिकुञ्जरः॥ नरमांसाशिनां लोके नैपुण्यादधिगच्छति।

kṛtārtho vākṛtārtho vā tava kṛtyaṃ kariṣyati| sa ṛkṣarajasaḥ putraḥ pampāmaṭati śaṅkitaḥ|| bhāskarasyaurasaḥ putro vālinā kṛtakilviṣaḥ| saṃnidhāyāyudhaṃ kṣipramṛṣyamūkālayaṃ kapim|| kuru rāghava satyena vayasyaṃ vanacāriṇam| sa hi sthānāni kātsnyena sarvāṇi kapikuñjaraḥ|| naramāṃsāśināṃ loke naipuṇyādadhigacchati|

English Meaning

Benefited by you or not, he shall engage in your service. He was begotten of the Sun to the wife of Rkşarāja. He has been roaming the bank of Pampā being in constant fear of Väli after creating enmity with him. Do you make friends with that monkey ranging the wood and inhabiting the Rșyamūka mountain after placing your weapon in the very presence of fire as a witness, because that hest of monkeys know minutely all the abodes of Rākṣasas, living on human flesh.

M.N. Dutt (1891–94, public domain)