Chapter 54 — Bala Kanda, Sarga 54

Valmiki Ramayana — Bala Kanda

Verse 54.17

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सुरभिः सासृजत् तदा। तस्या हुंभारवोत्सृष्टाः पह्लवाः शतशो नृप॥ नाशयन्ति बलं सर्वं विश्वामित्रस्य पश्यतः। स राजा परमक्रुद्धः क्रोधविस्फारितेक्षणः॥ पह्नवान् नाशयामास शस्त्रैरुच्चावचैरपि। विश्वामित्रार्दितान् दृष्ट्वा पह्लवाञ्शतशस्तदा॥ भूय एवासृजद् घोराञ्छकान् यवनमिश्रितान्। तैरासीत् संवृता भूमिः शकैर्यवनमिश्रितैः॥ प्रभावद्भिर्महावीहेमकिंजल्कसंनिभैः। तीक्ष्णासिपट्टिशधरैर्हेमवर्णाम्बरावृतैः॥ निर्दग्धं तद्बलं सर्वं प्रदीप्तैरिव पावकैः। ततोऽस्त्राणि महातेजा विश्वामित्रो मुमोच ह। तैस्तै यवनकाम्बोजा बर्बराश्चाकुलीकृताः॥

tasya tad vacanaṃ śrutvā surabhiḥ sāsṛjat tadā| tasyā huṃbhāravotsṛṣṭāḥ pahlavāḥ śataśo nṛpa|| nāśayanti balaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya paśyataḥ| sa rājā paramakruddhaḥ krodhavisphāritekṣaṇaḥ|| pahnavān nāśayāmāsa śastrairuccāvacairapi| viśvāmitrārditān dṛṣṭvā pahlavāñśataśastadā|| bhūya evāsṛjad ghorāñchakān yavanamiśritān| tairāsīt saṃvṛtā bhūmiḥ śakairyavanamiśritaiḥ|| prabhāvadbhirmahāvīhemakiṃjalkasaṃnibhaiḥ| tīkṣṇāsipaṭṭiśadharairhemavarṇāmbarāvṛtaiḥ|| nirdagdhaṃ tadbalaṃ sarvaṃ pradīptairiva pāvakaiḥ| tato'strāṇi mahātejā viśvāmitro mumoca ha| taistai yavanakāmbojā barbarāścākulīkṛtāḥ||

English Meaning

Hearing those words of his, Surabhi created (an army). And, O king, Pahlavas by hundreds brought into being by her lowing, begin even in Viśvāmitra's sight to commit havoc upon his forces. Thereat, exceedingly angered, with eyes expanded in ire, that king commenced to slay the Pahlavas with various weapons. And beholding the Pahlavas by hundreds afflicted by Viśvāmitra, she again created grim-visaged Sakas mixed with Yavanas. And the field became thronged with the Sakas mixed with Yavanas, of dazzling splendour, exceedingly fierce, resembling golden filaments, bearing sharp scimitars and adzes, and clad in yellow apparel. And that entire host (of Viśvāmitra) was being consumed by them like to flaming fires. Then the exceedingly powerful Viśvāmitra hurled weapons at them; and with these the Yavanas, Kambojas and Barbaras (Barbarians) became sore afflicted.' Then the exceedingly powerful Viśvāmitra hurled weapons at them; and with these the Yavanas, Kambojas and Barbaras (Barbarians) became sore afflicted.'

M.N. Dutt (1891–94, public domain)