Chapter 51 — Bala Kanda, Sarga 51

Valmiki Ramayana — Bala Kanda

Verse 51.21

नगराणि च राष्ट्राणि सरितश्च महागिरीन्। आश्रमान् क्रमशो राजा विचरन्नाजगाम ह।।२२। वसिष्ठस्याश्रमपदं नानापुष्पलतादुमम्। नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम्॥ देवदानवगन्धर्वैः किंनरैरुपशोभितम्। प्रशान्तहरिणाकीर्णं द्विजसङ्घनिषेवितम्॥ ब्रह्मर्षिगणसंकीर्णं देवर्षिगणसेवितम्। तपश्चरणसंसिद्धैरग्निकल्पैर्महात्मभिः॥ सततं संकुलं श्रीमद्ब्रह्मकल्पैर्महात्मभिः। अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च शीर्णपर्णाशनैस्तथा॥ फलमूलाशनैर्दान्तैर्जितदोषैर्जितेन्द्रियैः। ऋषिभिर्वालखिल्यैश्च जपहोमपरायणैः॥ अन्यैवैखानसैश्चैव समन्तादुपशोभितम्। वसिष्ठस्याश्रमपदं ब्रह्मलोकमिवापरम्। ददर्श जयतां श्रेष्ठो विश्वामित्रो महाबलः॥

nagarāṇi ca rāṣṭrāṇi saritaśca mahāgirīn| āśramān kramaśo rājā vicarannājagāma ha||22| vasiṣṭhasyāśramapadaṃ nānāpuṣpalatādumam| nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhacāraṇasevitam|| devadānavagandharvaiḥ kiṃnarairupaśobhitam| praśāntahariṇākīrṇaṃ dvijasaṅghaniṣevitam|| brahmarṣigaṇasaṃkīrṇaṃ devarṣigaṇasevitam| tapaścaraṇasaṃsiddhairagnikalpairmahātmabhiḥ|| satataṃ saṃkulaṃ śrīmadbrahmakalpairmahātmabhiḥ| abbhakṣairvāyubhakṣaiśca śīrṇaparṇāśanaistathā|| phalamūlāśanairdāntairjitadoṣairjitendriyaiḥ| ṛṣibhirvālakhilyaiśca japahomaparāyaṇaiḥ|| anyaivaikhānasaiścaiva samantādupaśobhitam| vasiṣṭhasyāśramapadaṃ brahmalokamivāparam| dadarśa jayatāṃ śreṣṭho viśvāmitro mahābalaḥ||

English Meaning

The king went on by turns ranging cities and kingdoms, rivers and mountains and asylums. And at length that foremost of conquerors, the mighty Visvāmitra, came upon Vasistha's asylum furnished with various blossoming plants and trees; abounding in animals; inhabited by Siddhas and Cäraņas; graced by celestials and Dānavas and Gandharvas and Kinnaras; and filled with mild dear; frequented by the feathered tribes; crowded with Brahmarşis; with Devarsis inhabiting it aye teeming with-souled ones of accomplished ascetic success and resembling fire; like an other region of Brahmā; graceful; and adorned on all sides with high-souled saints and Valakhilyas and Vaikhanasas resembling Brahmā, feeding on water or air, or living on withered leaves, or subsisting on fruits and roots, and self-controlled, and free from faults, and of vanquished senses, and engaged in reciting mantras and performing homas.

— M.N. Dutt (1891–94, public domain)